Abdülhamid Han Patani'de yaşıyor
Patani, Güneydoğu Asya'da 3 milyona yakın Müslümanın yaşadığı bir İslam beldesi. Birçoğumuzun haberi olmasa da Budist Tayland Ordusu tarafından işgal altında tutulan Patani'de de tıpkı Irak, Afganistan ve Filistin'de olduğu gibi Müslüman kanı akıtılıyor. Geçtiğimiz günlerde Türkiye'den ilk defa bir gazeteci işgal altındaki Patani'ye girerek ülkede yaşananları bizzat yerinde gözlemledi. Daha önce Irak, Afganistan, Gazze, Lübnan gibi sıcak savaş bölgelerinde bulunan ve Vakit okuyucularının yakından tanıdığı Savaş Muhabiri Âdem Özköse ile Patani'yi konuştuk.
SAMET DOĞAN'IN RÖPORTAJI/VAKİT
-Budist Tayland Ordusu'nun işgali altında olan Patani'de bir hafta geçirdiniz. Bize bu bir hafta içinde şahit olduklarınızdan, yaşadıklarınızdan bahseder misiniz?
Patani'de yaşadığım olaylar, karşılaştığım manzaralar bana hep Irak, Afganistan, Lübnan ve son Gazze savaşında hissettiklerimi, gördüklerimi hatırlattı. Patani'ye girer girmez sokaklarda toplu halde devriye gezen silahlı Tayland askerleriyle karşılaştık. Ayrıca her 400 veya 500 metrede karşınıza askeri teftiş noktaları çıkıyor. Bu teftiş noktalarında askerler tarafından araçlarından indirilen Patanili Müslümanların üzerleri aranıyor ve bazı Patanililer son derece kaba bir şekilde gözaltına alınıyorlar. Budist askerler halkı o kadar çok korkutmuşlar ki, bize bir hafta boyunca eşlik eden Patanili şoförümüz askeri kontrol noktasına her yaklaştığımızda Kur'an okumaya başlıyor, Kur'an'a sığınıyordu. Askeri kontrol noktasını kazasız, belasız aştığımızda ise sevincini ifade etmek için “Elhamdülillah” diye bağırıyordu. Patani'de insanlar ölüm korkusu nedeniyle akşam saat 7'den sonra sokağa çıkmaya çekiniyorlar. Bundan dolayı insanlar gittikleri misafirliklerden erken dönmeye çalışıyorlar. Patani'de dikkatimizi çeken bir başka durum da Tayland Hükümeti'nin bölgeyi Budistleştirmek için yaptığı çalışmalar oldu.
PATANİ BUDİSTLEŞTİRİLİYOR
-Ne gibi çalışmalar?
Tayland Yönetimi başkent Bankong'tan getirdiği binlerce Budist aileyi Patani'ye yerleştirmiş. Patani'ye yerleşen her aileye hükümet tarafından 6 dönüm ile 8 dönüm arası toprak veriliyor. Bölgenin demografik yapısı bozulup Patani tamamen Budistleştirilmek isteniyor. Geçmişte 52 bin kilometrekarelik bir toprak parçasında yaşayan Patanili Müslümanlar bugün ancak 11 bin kilometrekarede yaşıyabiliyorlar. Ayrıca birçok kasabaya dini mabetler inşa edilip Buda heykelleri dikilmiş. Gençlerin ahlaklarını bozmak için bizzat hükümet eliyle gazino, gece kulüpleri ve fuhuş amaçlı kullanılan masaj salonları açılmış. Tayland Askerleri de Patanili gençlere son derece düşük fiyata uyuşturucu satıyorlar.
-Budist Tayland Yönetimi, Patani'yi işgal altında tutmak için neden bu kadar ısrarcı davranıyor?
Patani toprakları son derece verimli ve yeraltı kaynakları açısından da son derece zengin bir bölge. Tayland Yönetimi yurtdışına yaptığı ihracatın yüzde 40'a yakınını Patani'den karşılıyor. Ayrıca Taylandlıların kullandıkları en temel besin kaynaklarından biri olan pirinç ve balığın da büyük bir kısmı bu bölgede üretiliyor.
Bunların yanında Patani 11 Eylül saldırılarının ardından İslam'a karşı dünyanın dört bir yanında açılan savaşın cephelerinden biridir. Tayland'a her alanda yoğun şekilde destekte bulunan Amerika ve İsrail Yönetimleri bu bölgedeki İslami uyanış ve direnişi bastırmaya çalışıyor.
PATANİLİLERİN ABDÜLHAMİD SEVGİSİ
-Patanili Müslümanlar Osmanlı'ya ve Türkiye'ye nasıl bakıyorlar? Bizim hakkımızda genel olarak neler biliyorlar?
Patani'de Osmanlı Hilafeti'ne, özellikle de Sultan Abdülhamid Han'a karşı büyük bir sevgi var. Abdülhamid Han, Patani İngilizler tarafından işgal edildiğinde Anadolu'dan 27 genci İngilizlere karşı savaşmaları için Patani'ye göndermiş. Bu gençler Patani'ye girerken İngiliz birlikleri tarafından esir alınarak kurşuna dizilmişler. Ayrıca bölgedeki Müslümanların başlarına Şeyh Ahmed Patani isminde Patanili bir alimi atayan Abdülhamid Han, Patanili Müslümanların İngilizlere karşı verdikleri bağımsızlık mücadelesini de bizzat finanse etmiş. Yine bölgeye İstanbul'dan Fuat Efendi gibi alimleri gönderen Abdülhamid Han bu alimler aracılığıyla bölge halkını İttihad-ı İslam fikri etrafında örgütlemeye ve siyasi olarak bilinçlendirmeye çalışmış. 50 yaşın üzerindeki Patanililerden birçok defa Abdülhamid Han ile ilgili ilginç bir olay dinledim. Bu insanlar çocukken köyleri Budist askerler tarafından basılırmış ve o yaşlarda çocuk oldukları için çok korkarlarmış. Anneleri onları sakinleştirmek için “Korkmayın! Abdülhamid Han'ın askerleri gelip bizi kurtaracak” derlermiş. Sultan Abdülhamid Han'a karşı duyulan sevgi nedeniyle Patani'de Abdülhamid isimli birçok gençle, çocukla karşılaştık. Abdülhamid Han Patani'de, Patanili Müslümanların kalplerinde dipdiri yaşıyor. Patanili Müslümanların gözünde Osmanlı ve Türkiyeli Müslümanlar bir kurtarıcı olarak görülüyor. Patanili Müslümanlar bize de Türkiye'den, payitahtın topraklarından geldiğimiz için büyük bir sevgi gösterdiler.
-Patanili Müslümanlara yardım eden kimse yok mu?
Sohbet ettiğimiz Patanililerin birçoğu Türkiye'den İHH'nın kendilerine yardımda bulunduğunu söylediler. Ayrıca Rabıta gibi Suudi Arabistanlı bazı yardım kuruluşları da bölgede ciddi yardım çalışmaları yürütüyorlar. Fakat Patanili alimler ve kanaat önderleri Suudluların bölgede etkin hale gelmesinden son derece rahatsızlar.
-Niçin?
Patanili alimlerin söylediklerine göre Suudlu yardım kuruluşları yaptıkları yardım çalışmaları vasıtasıyla gençler arasında Vahhabi düşünceyi yaymaya çalışıyorlarmış. Hatta birçok Patanili genç yakın zamanda Vahhabi anlayışını benimseyip halkın son derece sevdiği bazı Patanili alimleri tekfir etmeye başlamış. Sohbet ettiğimiz Patanililer genel olarak Türkiye halkının İslami anlayışını kendilerine daha yakın gördüklerini söylediler. Bu nedenle de ülkelerinde Suudluların değil; Türkiyeli Müslümanların etkinliğinin artmasını istiyorlar.
İSLÂM DÜNYASI, SIYASI BIR IRADEYE MUHTAÇ
-Siz uzun zamandır İslam Dünyası'nı gezen birisiniz. İslam Dünyası'nda yaşanan acı ve olumsuzluklar sizce nasıl sona erecek?
İslam Dünyası'nın her şeyden önce fikirsel bir devrime ve İslam Ümmeti'ni yeniden bir araya getirecek siyasi bir iradeye ihtiyacı var. Bir zamanlar tek bir Ümmet olan Müslümanlar emperyalistler tarafından birbirlerinden ayrılarak uluslara bölündüler. Bugün Batılılar ulus kimliklerini aşarak Avrupa Birliği gibi ittifaklar oluştururken, Müslüman halklar ulusal sınırlara hapsedilmiş durumdalar. Müslümanları birbirlerinden ayıran bütün fiziksel ve zihinsel sınırları darmadağın etmek lazım. Batı'nın NATO'su varken İslam Dünyası'nın niçin Birleşik İslam Ordusu veya ortak bir askeri teşkilatı yok? Niçin sorunlarımıza çözümler üretecek veya son noktayı koyacak fikri, dini ve siyasi bir otoriteye sahip değiliz?
İslam Ümmeti'nin içinden tıpkı tarihte olduğu gibi yeniden dünya çapında alimler, dünya çapında mütefekkirler, dünya çapında sanatçılar, dünya çapında liderler, dünya çapında ekonomistler çıkmıyor?. Müslümanlar arasında son yıllarda meydana gelen yakınlaşmayı hissettikçe, Türkiye'nin tekrar imparatorluk reflekslerine sahip olmaya başladığını gördükçe benim kişisel olarak geleceğe dair umutlarım daha da artıyor.
En büyük özlemleri İslam devleti
-Siz ayrıca Patanili direnişçilerle de görüştünüz. Hatta Tayland istihbaratının en çok aradığı direnişçi olan Komutan Ruslan ile de bir röportajınız oldu. Bize Patani direnişinin fikirsel yapısından ve şu anki durumundan bahseder misiniz?
Patani direnişi ideolojik olarak İslami ve milli bir yapıya sahip. Bölgede Tayland Ordusu'na karşı uzun zamandır direnen Patani Birleşik Halk Cephesi ve Patani Birleşik Kurtuluş Örgütü gibi silahlı gruplar var.
Bu direniş grupları mantalite olarak HAMAS, Hizbullah, Taliban ve Filistin'deki İslami Cihad Örgütü'ne benziyor. Amaçları önce Patani'yi işgalden arındırmak, daha sonra da tıpkı geçmişte olduğu gibi İslam Hukuku ile yönetilen bir devlet kurmak. Patani direnişi özellikle 2004'den sonra daha da güçlenmeye başlamış.
-2004 yılının Patani direnişi için önemi nedir? Direniş niçin özellikle 2004 yılında güçlenmeye başladı?
2004 yılında Patani'de 2 önemli olay meydana geldi. 28 Nisan Günü Kurusi Camii'nde 32 Patanili Müslüman Budist askerler tarafından katledildi. Aynı gün bu katliamı protesto eden halkın üzerine ateş açan Taylandlı askerler 74 Müslümanı daha öldürdüler. 2004 yılının 25 Ekim tarihinde de Patani'ye ait Tak Baii Kasabası'nda bir Ramazan günü 6 Müslüman genç Budist askerler tarafından tutuklandı. Gençlerin suçsuz yere tutuklanmalarını protesto eden halka son derece sert bir şekilde müdahale eden askerler 1300 kişiyi üst üste kamyonlara bindirmek suretiyle gözaltına aldılar. Üst üste kamyonlara konuldukları için nefes almakta zorluk çeken 85 Müslüman ise gözaltı sırasında hayatını kaybetti. Bu iki olay Patanililerin Tayland Yönetimi'ne karşı daha da öfkelenmelerine ve direnişin güçlenmesine neden oldu.
-Patani'de eğitim ne durumda?
Patani'de eğitim genel olarak Pondok Medreseleri adı verilen eğitim kurumları tarafından yürütülüyor.
Dini ağırlıklı derslerin okutulduğu Pondok Medreseleri fıkıhta Şafii, itikatta Eşari ve tarikatta Nakşibendî ekolüne mensuplar. Patani direnişi de en büyük desteğini bu medreselerden alıyor ve bu medreselerden mezun olan gençlerin birçoğu zamanla direnişçilerin saflarına katılıyor. Tayland Hükümeti de bu medreselerin toplum üzerindeki etkinliğini azaltmak için başta askeri olmak üzere çeşitli yöntemlere başvuruyor.
Kaynak: www.habervaktim.com
Sultan Abdulhamid'in Ramazan halleri
Osmanlı Sultanı II. Abdulhamid hakkında bugüne kadar çok şey okudunuz. Peki onun Ramazan ve Bayramlarda neler yaptığına dair bilginiz var mı? Yoksa buyurun:
Sultan II. Abdülhamid’in itimat ettiği adamlarından İzzet Holo Paşa’nın damadı olan Ahmet Semih Mümtaz, 1908 Meşrutiyeti sonrasında, İttihatçıların tehditlerinden çekinip, kayınpederi eşi ve çocukları ile Fransa’ya kaçmış.
Babası; Takvim-i Vekayi Nâzırlığı, Beyrut, Bursa vali-likleri, İstanbul şehreminliği görevlerinin yanı sıra Damad Ferid’in sadrazamlığı döneminde kısa bir süre Dahiliye Nâzırlığı da yapmış olan Reşid Mümtaz Paşa (1856-1924); annesi Çerkez asıllı Şadıfeza Hanım olan Ahmet Semih Mümtaz, yazılarında “Semih Mümtaz S.” imzasını kullanmış.
On dokuzuncu yüzyılda Osmanlı bürokrasisinde önemli görevlerde bulunmuş devlet adamları yetiştiren ve “Mümtazefendiler” olarak tanınan Eğin kökenli bir ailenin mensubu olan Mümtaz, 28 Nisan 1956 tarihinde İstanbul'da öldü.
Fransa'da tam olarak ne işle meşful olduğu bilinmiyor ancak Bohem bir hayat yaşadığı tahmin ediliyor. Ahmet Semih Mümtaz’ın uzun yurtdışı ikametinden dönüş tarihi olan 1937’den sonra gazetelerde yazdığı hatıralardan derlemiş olduğu iki kitabı yayınlanmış.
Konuları itibariyle oldukça dağınık derlemeler olduğu göze çarpan bu eserler şunlardır: Hatıralar, (Türkiye Yayınevi, Canlı Tarihler Dizisi, İstanbul, 1944) ve Tarihimizde Hayal Olmuş Hakikatler (Hilmi Kitabevi, İstanbul, 1948)
Kapı Yayınları geçtiğimiz yıl onun yazılarından bir derleme olan "Sultan II. Abdülhamid ve Zamanı" adlı eseri yayınlamıştı.
Bu sene ise Kurtuba Kitap aynı yazarın kaleminden eski Ramazanları anlatan bir kitap yayınladı. İsmail Dervişoğlu'nun derlediği Evvel zaman İçinde İstanbul Ramazanları adlı kitap, içinde bulunduğumuz ayın anlam ve önenime binanen raflarda yerini aldı.
Haber 7 kitap dünyası olarak eski Ramazanlara özlem duyanların, Osmanlı Döneminde ramazanlarda hangi gelenek ve göreneklerin nasıl eda edildiğini şaşkınlık ve ibretle okuyabileceği bu eserde Sultan II. Abdülhamid'in Ramazan hallerinden önemli ayrıntılar yer aldığını fark ettik. Ançak kitap sadece Abdulhamit üzerine kurulmuş değil. Sokaklardan konaklara, Saray ahalesinden, eğlence erbablarına kadar pek çok alanda İstanbul'un eski ramazanları nasıl yaşadığına dair oldukça ilginç anılar ve bilgiler yer alıyor. Bu anılar arasında bir döneme damga vurmuş ünlü isimlerin özel hayatlarından da ilginç kesitler yer alıyor.
Biz size haber değerini göz önüne alarak, bir haber metnine kafi miktarda bilgiyi derleyip, aktarmakla yetindik. İşte Tarihin en çok konuşulan ve araştırma yapılan bir döneminden, farklı bir gözden farklı bir sultanın Ramazanlık hallerinden bir kaç kesit:
ORUÇ TUTMAMAK ŞİDDETLE YASAKTI
1908 Meşrutiyeti’nden sonralara kadar dahi alenen oruç tutmamak (nakz-ı siyam) şiddetle yasaktı. Benim içinde doğduğum ve yetiştiğim devride padişah Sultan II. Abdülhamid hem halife sıfatıyla hem de itikaden dinde mübalâtsızlığın hem günah hem de tehlikeli olduğuna kani olduğu için İslam dünyasının merkezi hilafeti ve saltanatı olan bir memlekette ve şehirlerde oruç tutmayanlara müsamaha taraftarı değildi.
Bundan dolayı Zaptiye nâzırına ve Merkez Kumandanına ve valilerle ordu kumandanlarına sıkı emirler verir, sokaklarda ve umumi yerlerde oruçsuzları cezaya çarptırırdı.
Bir taraftan da ramazan ve bayram maaşlarını vaktinden evvel muntazaman verdirmek ve bol bol saraya iftara gidenlere diş kiraları dağıtmak, fukaraya sofra sofra yemek tevzi ettirmek, kışları kömür dağıttırmak ve emsali iyiliklerin ifasında ısrar ederdi.
RAMAZANDA İSTİBDAT KALKARMIŞ
Herkesin herkesle sık görüşmesinden kuşkulanan padişah ramazanlarda iftarlara, topluluklara, konuşmalara ve sabahlara kadar halkın ayakta bulunmasına asla müdahale etmez, ortalığı daha serbest bırakırdı. Yalnız vükela yani nâzır paşalar ve emsali büyükler pek birbirlerine gitmez; çünkü gidemezlerdi. Şehzade saraylarında iftarlar pek hususi gibi olurdu.
İŞSİZLİK YOK TABLACILIK VARMIŞ
Fakat sultan sarayları dolar, boşalırdı. Sarayların has hususi mutfaklarından çıkan yemekleri yerlerine taşımak için -olduğu gibi söylüyorum- beş bin tablakâr vardı. O adamlar işsiz güçsüz sokaklara düşüp birbirlerini bıçaklayacaklarına tablakârlıkla iş görür, hem aylık, hem de bol bol bahşiş alırlardı.
Bir kârları daha vardı. Ramazan için pişirilen o hadsiz hesapsız yemekleri tablakârlar kendi hesaplarına satarlardı ve buna müsaade edilirdi.
PADİŞAH VÜKELAYA NEDEN TOPLU İFTAR YAPTIRMAZMIŞ
Sultan II. Hamid gibi vehimli bir padişah bile ramazanda halka tam bir hürriyet verir ve bununla övünürdü. O, yalnız kendi vükelasının hatta birbirlerinin iftarına gitmelerine müsaade etmezdi. Çünkü toplanırlarsa bir fesat çıkarırlar diye korkardı.
Mahremlerine söyle derlermiş: “Herifler beceremedikleri işlerinin mesuliyetini bana yüklerler, kendilerini temize çıkarmak için ters bir şeyler yaparlar. Onlara emniyet edilmez. Amcam ve kardeşim etti de ne oldu malum…”
HALKA DOKUNMAZDI
Yoksa halka dokunmazdı. İftar âlemleri namaz arası camilerde buluşmak, hafızları topluca dinlemek, vaizlerin etrafını doldurmak, hiçbir manie tesadüf etmezdi. Yalnız nasın ortasında nakz-ı siyam edenler zabıta-i mânianın elinden güç kurtulurdu. Veya ekalliyetlerin lehçesini taklit ederek yakayı sıyırırlardı.
ABDÜLHAMİD YEMEK DÜŞKÜNÜ DEĞİLDİ
"Benim çocukluğuma ve çok gençliğime tesadüf eden zaman içinde yemesini içmesini bilir kişiler bugünden fazla idi. Çünkü onlar gourmand=obur değil, gourmed=yani zaika erbabından idiler. Ağızlarının tadını bilirlerdi.
Gourmandlardan bir zat tanımıştım; doldurduğu tabağını uşakları zorla önünden çeker götürürlerdi. O bağırırdı amma dinlemezlerdi. Aman Allah’ım. Nasıl yemek yerdi hâlâ gözümün önündedir.
Fakat bu zat-ı muhteremin iftarları o kadar mutena hem mükemmel idi ki Sultan II. Abdülhamid kilercilerine bazen beğenmediği bir yemek olursa “Aşçılar oraya gitsinler, öğrensinler” dermiş.
Halbuki sultan II. Abdülhamid hiç de yemek düşkünü değildi. Çok sevdiği amcası Sultan Abdülaziz’den iki şey tevarüs etmemişti. Bir, dedikodu sevmemek; iki, yemek merakı...
RAMAZAN'DA HERKESE DİŞ KİRASI
"... Sultan II Abdülhamid birçok sebeplerle, ramazanlara fevkalade ehemmiyet verirdi. Evvela dindardı. Bu mübarek ayı tesid eder, ona hürmet ederdi. Muntazaman oruç tutar, Kur’an-ı Kerim okur, namaz kılar ve bunu böyle yapanlara ayrıca para verir, severdi.
Mübarek ayın hulûlünden evvel kilercibaşıyı çağırır, ona emirler verir, sofralar ve yemekler ve her akşam iftara davet ettiği askerlere verilecek iftariyeler üzerinde zihin yorar, âdeta mönüleri kendisi hazırlardı. Saray-ı hümayununda iftara gelecek misafirlerin hizmetine verilecek olan sofracıların elbiselerine kadar meşgul olur, alaturka setre mi yoksa redingot mu giymelerini münakaşa ederdi..."
"Sultan II. Hamid Yıldız Sarayı’nda yüzlerce misafirine her akşam iftar verir, İstanbul’daki askerleri birer birer ve tabur tabur iftara getirtir ve cümlesine ayrı ayrı bir maaş nispetinde iftariye verirdi. Daha doğrusu bir maaş nispetinde iftariye almak sarayda iftara giden herkese nasip olurdu..."
"...Amma ramazanlarda hemen herkesi hatta askerleri iftara çağırır, diş kirası dağıtırdı. Bunu bazı konaklar da yapar, diş kirası dağıtırlardı. Gümüş paralar, çil altınlar şeklen dahi ne kadar güzel idiler. Alması da vermesi de tatlı idi vesselam...."
ABDÜLHAMİD İFTARİYELİK ALTINLARI DA KESELERİNİ DE TEK TEK YIKATIRMIŞ
"...Ve hele bu adamları fevkalade temiz olmalarını isterdi. Çok titiz ve hem de temizdi bu padişah. O kadar ki iftariye olarak kendi göndereceği çil altınları tekrar yıkattırır, kurutturur, gözünün önünde kırmızı atlas keselere koydurtur, ağızlarını mühürlettirirdi. Banknotları da bezlerle sildirtir, sonra zarflara yerleştirirdi. Üzerlerine de zamklı mührünü (A.H.) yapıştırırdı. Saray-ı hümayuna iftara gitmek için davet vaki olmazdı. Amma gidecekler aşağı yukarı zamanlarını bilirlerdi.
Nâzırlar, kendilerine mahsus olan odada, diğer zevat da başkâtibi ve beylerin veya Kızlarağası’nın yahut mabeyincilerin veya yaverlerin odalarında kurulan sofralarda iftar ederlerdi. Bu oda sahipleri de odalarına gelenleri efendilerine yani hünkâra haber verirlerdi. Esasen kapıcılar alelusul saraya gelenlerin isimlerini yazmakla ve Mabeyn-i Hümayun müdürüne ulaştırmakla mükellef idiler.
İFTARA GELMEYENLERİ TEK TEK BULURDU!
Her ne ise… Bunlar böyle olurdu. Padişah da iftara gelenlerin kimler olduğunu öğrenirdi. Bu da böyle idi: gelmeyenleri merak eder, hasta mıdırlar, nedir diye tahkik ettirirdi. Bilasebep gelmeyenler olursa şüphelenirdi. Çünkü evhamı galipti. İftara yahut muayedeye gelmeyenleri nasıl buluyor, ne zaman görüyor, anlıyor diye herkes hayret ederdi. En yakınları bile…
İkici kâtibi olan kayınpederimden “Bu padişahın, değil insan, çerçöp bile gözünden kaçmaz, Allah belalarını versin casusların, adamcağıza rahat vermezler ki” mülahazasını belki yüz defa işitmişim-dir. Bir defasında “Çerçöp ne demektir” diye sor-muştum. “Onu da sen anla” demişti.
Ramazanda Sultan II. Abdülhamid’i saray ve iftarlar ve iftariyeler ne kadar meşgul ediyorsa iftara gidenleri de alacakları “atiye-i seniyeler, iftariyeler” meşgul ederdi. Acaba daha mı çok, yoksa az mı olacak? Tabiatıyla hele paraları aldıktan sonra o enfes yemekler daha kolay hazm olunurdu..."
ABDÜLHAMİD'İN BAYRAM MEŞGULİYETİ
Sultan II. Abdülhamid’in bir de bayrak meşguliyeti vardı. Yaşlarına ve derecelerine göre çocuklarına hediyeler, oyuncaklar, çiçekler verdirir; kadınefendilere, haznedarlara ve saraylılara yine hediyeler ve ihsanlarda bulunur; şekerler, şekerlemelerle dolu antika kaseler doldurtur ve muayededen sarayına döndükten sonra âdeta çocuk gibi çocuklarla haşır neşir olurdu. Diğer saraylarda da şehzadeler, sultanlar buna benzer hareketlerde bulunurlardı.
Sadrazamların, nazırların, paşaların, beylerin, zenginlerin hatta fakirlerin evleri, konakları, neşeler ve Safalar içinde yüzerdi. Şehrin bayram eğlencelerinden bir de tiyatroları, ortaoyunları, meddahları, karagözleri, mevsimine göre değişen mahallerde saz küme fasılları; bağlarda, çayırlarda güreşleri, davullarla zurnaları, Taksim ve Tepebaşı bahçelerinde fevkalade numaralar arz eden orkestralar ve saire idi.
BAYRAM NAMAZINDAN ÖNCE EL ÖPTÜRMEZDİ
Sultan II. Hamid’in bir merakı da bayram namazını eda etmezden evvel kimseyle bayramlaşmamaktı. Harem dairesinde bile kimsenin el etek öpmesine müsaade etmezdi.
Bayram sabahı adet edindiği vakitten daha erken uyanır; her sabah yaptığı gibi hamama girer; acele giyinir; selâmlığa çıkardı. Yol üzerinde olduğu için olacak, bunu adet edinmişti. Bayram namazlarını Beşiktaş’ta Sinan Paşa Camii’nde kılar; namazdan sonra yine saltanat arabasına binerek Dolmabahçe Sarayı’na gelirdi. On, on beş dakika istirahattan sonra gayet hafif bir kahvaltı eder, muayede salonuna girer, tahtına otururdu. Tahtın sol tarafına, biraz sola meyilli oturur, yanı başında duran sırmalı saçağı tutan zat kimse onunla konuşur, emirler verir ve derhal muayedenin yani resmi tebrikin başladığı görülürdü.
"... Salonun üst katındaki balkonda Mabeyn-i Hümayun muzikası hafif hafif güzel havalar çalardı. Yalnız şeyhülislâm .. efendi feraşet-i Şerife vekili ve Şerif Abdi-İlâh Paşa salonunun ortasından hünkâra doğru gelirken müzik dururdu. Bundan sonra patrikler de ayrı ayrı arz-ı selâm ve davet ederlerdi.
Salonun üst katındaki balkonun bir kısmı mühimi de kafeslerle çevrilmiş olarak sultanlara ve misafir hanımlara tahsis olunduğundan onlar da burada muayede resmini seyrederlerdi."
ÇOCUKLARLA OYNAMAYI ÇOK SEVERDİ
.. Hele çocuklarda konuşmak kendisine bir zevk olurdu. Bayram, kandil gibi vesilelerle çocuklara oyuncaklar verirdi. Muhasibi Nadir Ağa’nın hüsnü tabiatından ve zevkinden emin olduğundan oyuncakları, her alışverişi ona yaptırır, sık sık Beyoğlu’na yollar doğramacılığı sevdiği ve bildiği cihetle de bazı hediyelerinin muhafazalarını Sultan Hamid bizzat yapardı.
SARAYDA BAYRAMLAŞMA NASIL OLURDU?
Tahtın bulunduğu mahalle ve hünkârın oturduğu tarafa doğru iki ayak keçesi serilirdi. Herkes birbirini takiben sıra ile bunun birisi üzerinden hünkârın yanına doğru gider, saçağı öper, diğer keçeye geçer, selâm vere vere, arka arka yürüyerek gözden kaybolur, teşrifattaki yerine gider ayakta dururdu.
Sadrazamdan başlayarak bütün rical-i devlet mertebelerine nazaran bu tebriki ifa ettiği, aheste hareket edildiği, ayrıca maiyet-i seniye erkân ve efradı dahi bu salonda hünkârı tebrik ettikleri cihetle ister istemez vakit uzar, herkes de yorulurdu. Hele hünkâr… Binlerce kişiye selâm vermekte bazıları ile konuşmakla ve esasen konuşmaksızın duramadığı içi her gün fazla yorulurdu. .
KURBANLARIN YALDIZ DÖRTTE BİRİ SARAY YEMEKLERİNE AYRILIRDI
Kurban bayramlarında Yıldız Sarayı’nın mutfak meydanlarında yüzlerce kurban kesilirdi. Her koyunun yalnız dörtte biri saray yemeklerine ayrılır, üst tarafıyla fakirler kayrılırdı.
Bunun bir de dini teşrifatı vardı. Halife sıfatıyla hünkâr Hz. Peygamber için zebhedilen kurbanın zephi resminde bizzat hazır bulunur. Kendisi ve ailesi için kesilecek kurbanlar içinde birkaç kişiye vekâlet verirdi. Eyüp Sultan, Eğrikapı, Topkapı, Fatih ve emsali fakirlerine et gönderilmesini ısrarla emrederdi. Biz Dolmabahçe Sarayı’ndaki muayede bittikten sonra Yıldız’a çıkarken görürdük. Yollar saraydan aldıkları etleri yüklenenlerin kalabalıklarıyla ve konuşmalarıyla nevama müteharrik bir hâl alırdı.
(Haber 7)
Yorum (yok) Yorum yaz! Kalıcı Bağlantı100 yıl sonra yeniden başlıyor
1. Dünya Savaşı’nda tahrip olan Hicaz Demiryolu, dört ülkenin ortak girişimiyle yeniden hayata geçiyor. 2012’de bitmesi öngörülen hat ile İstanbul-Mekke arası 24 saate inecek.
Aka, diğer ülkelerin projede ne aşamada olduğuna ilişkin olarak da şu bilgileri verdi: “Suriye ve Ürdün, çalışmalarına 2010 yılında başlayacak. Suudi Arabistan’da ise çalışmalar 2012 yılında tamamlanmış olacak.”
Suriye yeni hat döşemeye başladı
- Türkiye: Kapukule’den İstanbul’a 230 kilometre uzunluğunda, saatte 250 kilometre hıza uygun demiryolu hattı yapacak. Hızlı Tren projesinin yanında Suriye sınırına kadar olan hatlar rehabilite edilecek.
- Suriye: Meydan Ekbez-Halep hattını iyileştirecek. Bu hat 2010 yılında tamamlanacak. Suriye, Halep-Şam rehabilitasyon projesini de başlattı. Ayırıca Suriye-Ürdün ortaklığıyla Şam-Der’a-Amman arasına 201 kilometrelik yeni hat yapılacak. Bu hat, 2012 yılında hizmete açılacak.
- Ürdün: Amman-Maan arasındaki tren hattını inşa edecek.
- Suudi Arabistan: Riyad’dan Ürdün sınırına uzanan hatları yenileyecek. Birinci Dünya Savaşı’nda tahrip olan Medine’den sonraki hatlar yapılacak.
BAĞIŞ TOPLANARAK YAPTIRILDI
Hicaz Demiryolu’nun tarihi Sultan 2. Abdülhamit zamanına uzanıyor. 1 Eylül 1900’de yapımına başlandı. Bağdat hattının devamı niteliğinde olan demiryolu İstanbul’u, Şam üzerinden Mekke ve Medine’ye bağlayacaktı. Proje, Hicaz ve Yemen’de Osmanlı’yı güçlendirecek, askerler bölgeye güvenli biçimde gönderilebilecekti. Proje, İngilizler’i rahatsız etti. İngilizler, Arap kabilelerini projeye karşı kışkırttı. İngilizler’in tüm çabasına karşın Hicaz Demiryolu 30 Ağustos 1908’de hizmete girdi. Proje için harcanan para 1901 bütçesinin yüzde 18’i kadardı. 4.5 milyon liraya malolan projenin büyük bölümü bağış toplanarak yapıldı. İl kbağışı ise 2. Abdulhamit yaptı. Yan yollarla toplam uzunluğu 1.766 kilometreyi bulan demiryolu 1. Dünya Savaşı’nda ve sonrasında tahrip edildi, 1918 yılında ise Medine bağlantısı tamamen kesildi.
Abdülhamit'in altınları 115 yıl sonra...
Abdülhamit'in altınları 115 yıl sonra...
Osmanlı Padişahı II. Abdülhamit'in 1894'te büyük bir orman yangını yaşayan ABD'ye yaptığı 300 altınlık yardım, 115 yıl sonra karşılığını buldu.
Antalya'da geçen yıl meydana gelen ve Türkiye'nin en büyük orman yangınına üzülen ABD'liler, yardım kampanyasına katıldı. Texas'ta başlatılan yardım kampanyasına katılan ABD'liler 10 bin dolar bağış toplayarak Abdülhamit'in 300 altına karşın Antalya'da bir orman kurdu.
Fotoğraflar İçin Tıklayın
Antalya'da da bir ayağı gerçekleştirilen 7. Uluslararası Türkçe Olimpiyatları'na katılan ABD'li çocuklar, turizmin başkentinde oluşturulan 'Texas-Antalya Dostluk ve Hatıra Ormanı'na fidan dikti. 13 kişilik akademisyen, gazeteci, doktor ve mühendislerden oluşan gruba, Türkçe Olimpiyatları'na katılan ABD'li öğrenciler de eşlik etti. ABD'li heyet, Lara-Kundu'da Orman Genel Müdürlüğü tarafından tahsis edilen 30 bin dönümlük alana 2 bin çam, okaliptüs, fıstık çamı ve servi fidanı dikti.
Texas'ta faaliyet gösteren 'Raindrop Türkevi'nin yardım bölümü Raindrop Heplping Hands tarafından organize edilen kampanya hakkında bilgi veren Texas Üniversitesi öğretim üyesi Doç. Dr. Yetkin Yıldırım, Antalya'da geçen sene meydana gelen orman yangınından ötürü Teksas'ta yaşayan Türkler olarak büyük üzüntü duyduklarını söyledi. Yangın sonrasında bir yardım kampanyası düzenlediklerini anlatan Yıldırım, II. Abdülhamit'in yaptıklarını öğrenen ABD'lilerin de destek verdiğini söyledi. Osmanlı'nın doğa ve orman konusunda çok duyarlı olduğunu ve 1894'teki yardımın da bunun bir göstergesi olduğunu ifade eden Yıldırım, "ABD'de büyük bir yangın olduğunu ve birçok insanın bundan zarar gördüğünü duyan dönemin Osmanlı Padişahı Sultan II. Abdülhamit Han, 300 altın yardımda bulunmuş. Şu an biz bunun belgelerini bulduk. Başbakanlıktan temin edilen belgeler kitap haline getirildi. Kitap elimize geçtiğinde biz de ABD'lilerle paylaştık. Onların da çok hoşuna gitti. 'Şimdi biz de yapılan bu cömertliğin karşılığında kendi cömertliğimizi göstermek istiyoruz.' diyerek kampanyamıza destek oldular." dedi.
Bu tavır karşısında ABD'de yaşayan bir Türk olarak gurur duyduğunu ifade eden Yıldırım, "Maalesef batı ülkelerinde Türklere ve Müslümanlara karşı büyük bir önyargı var. Bunun kırılmasını ve değiştiğini görmek en büyük amaçlarımızdan birisi. Böyle olaylar Osmanlı'yı ve bizleri tanımalarını, nasıl insanlar olduğumuzu öğrenmelerini, cömertliğimizi, misafirperverliğimizi görmelerini sağlıyor. Bu sayede onların düşüncelerini tamamen değiştiriyor." diye konuştu. Yetkin Yıldırım, ABD'deki kampanyanın halen devam ettiğini, hedeflerinin fidan sayısını 4 bine çıkarmak olduğunu sözlerine ekledi.
Kampanyaya destek veren ve fidan dikmek için Antalya'daki törende hazır bulunan ABD'li gazeteci ve TV yapımcı Tom Spencer düşüncelerini şu sözlerle ifade etti: "Sultan Abdülhamit 1894'te ABD'ye bu yardımı yaptığında oradaki hiçbir insanı tanımıyordu. Buna rağmen oradaki sıkıntıyı duyunca yardımcı oldu. Bugün biz onların yaptığı cömertliğin karşılığını bu ormanı açarak göstermiş oluyoruz."
ABD'nin en yüksek tiraja sahip 7. gazetesi olan Houston Cronicle'da çalışan Kristina Herrndobler, "Biz burada ağaç dikmenin ötesinde bir şey yaptık. Kardeşlik, sevgi, hoşgörünün temellerini attık." dedi.
Teksas Üniversitesi Rektör Yardımcısı Juan Gonzales ise duygularını şu sözlerle dile getirdi: "Abdülhamit'in yaptığı güzel bir olay ve kültürlerin nasıl bir araya gelmesi gerektiğini gösteriyor. Bu orman sayesinde çok güzel ilişkiler kuracağımıza inanıyorum."
Türkçe Olimpiyatları'na katılan Texas'lı öğrencilerin gösterileri ile renk kattığı fidan dikiminde 'Texas-Antalya Dostluk ve Hatıra Ormanı'nın panosu için kurdele kesildi. (CİHAN)
On Soruda Sultan 2.Abdulhamit Han
Osmanlı Padişahlarından otuzdördüncüsü olan II.Abdulhamit hakkında bugüne kadar çok şey yazıldı çizildi. Belki de dünyada üzerine en çok yayın ve makale yazılan şahsiyetlerden biri olan Sultanı ne kadar tanıyoruz. Bu sefer uslubumuzda bir değişiklik yapalım ve soru cevap ile bilgilerimizi sunalım.
1. AbdulHamitin ne zaman görev yaptı. Devlet Başlanlığı ne kadar sürdü?
Sultan 2.Abdulhamit Han, osmanlının en zor ve sıkışık zamanlarından olan 1876-1908 yılları arasında olmak üzere toplamda 33 sene devlet başkanlığı yaptı. [1]
2. Kızıl sultan diyorlar ona, ne iş?
Kızıl sultan yakıştırması, Kont Albert Vandal adlı Fransız bir yazarın icadıdır. [2]Güya zalimliğinden ötürü bu lakabı reva görmüştür. Bizim milletimizin aydınları da (yarı aydınları) bu ismi çok beğenmiş ve bağırlarına basarak benimsemişlerdir.
3. Abdulhamit Han bir evliya mıydı?
Allah bilir, ama değil gibi gözüküyordu. Çok dindar biriydi. Samimi bir müslümandı. Namazlarını ve diğer farzlarını aksatmazdı.
4. O zaman ayyaştı?
Ne de çok seviyoruz uçlarda dolaşmayı. bu da bir dedikodudur. Alkollü İçki içmezdi rahmetli, dindardı dedik yukarıda, sen beni dinlemiyor musun kuzum?
5. O zaman yobazdı. Teknolojiyle arası yokmuş, gavur icadi diyormuş zamanın teknolojisine? Hadi doğru söyle öyleydi değil mi? Öyleydi öyleydi.
işte bu kulliyen yalandır. Bu diyenin tarihten anladığı yoktur. Abdulhamit kadar ilim fen ve teknolojiye önem veren başka bir osmanlı padişahı yoktur (fatih sultanı saymazsak). O din ve fen derdi başka bir şey demezdi.
6. Hain miydi?
Hee hayindi. Allahım ya rebbim ya. Sıkı bir vatanperverdi kendisi. her müslüman gibi vatanını seviyordu. Tahtan indirildi diye işgalcilerle işbirliği yapmamıştır. Yok böyle birşey. Çanakkalede ordu savaşırken o evinde Zafer için Buhari'yi hatmediyordu. Zaten hiç bir osmanlı padişahına hain denemez. İngilizlere göre hain olan bize göre nedir. Dosttur. Evet öyledir. Düşmanımın hain dediği adamı biz bağrımıza basarız. Üstelik Parayla vatan topraklarından (filistin) almak isteyen yahudilere bir gram toprak vermedi. bu mu Hainlik.
7. Sanatı ve sanatçıyı sevmezdi, kara cahilin biriydi?
Zaaart. Yanlış. Sanatı ve sanatçıyı kollardı. Opera, fotoğrafçılık ve yağlı boya başlıca ilgi alanlarıydı. Polisiye romanları çok sever vem okurdu. Çağının tam bir entellektüeliydi.
8. Pekala istibdat dönemi ne oluyor peki. Zorbalık yapmadı mı yani?
Zamanın hassasiyletlerini göz önünde bulundurarak yönetimi ona göre şekillendiriğinden mütevellit bazıları bu yöentimden sıkılmış, kendilerine zor gelmiş olabilir. Bugün doğuda ohal bölgeleri var. Devlet keyfinden ohal ilan etmiyor ya.. bu da işte öyle bir şey. O zor ve sıkıntılı dönemde 33 sene devlet başkanlığı yapmak, devleti idare edebilmek ancak dahiyane bir siyasi zekanın ürünüdür.
9. Mehmet Akif Ersoy'un Abdulhamit Han Hakkındaki olumsuz görüşlerine ne diyeceksin peki?
Valla, işte onu ben de bilmiyorum. Üstad Mehmet Akif ne amaçla sevmiyordu, neden kötülüyordu, gerekeçesi neydi. bilemiyorum. bilen varsa beri gelsin. her insan hata yapar. belli ki akif bu konuda yanılmıştı.
10. O kadar övdün durdun Andulhamid Han'ı. bize bir kaynak gösterde biraz daha yakından yanıyalım onu.
Menmuniyetle. Buyurun:
3.Kızıl Sultan yakıştırması hakkında
--
Kaynak:www.ruzname.net
